Doel
Het Balans-onderzoek is een grootschalig, landelijk onderzoek naar de werkzaamheid van Mindfulness Based Cognitieve Therapie bij personen met een bipolaire stoornis. Het doel van dit wetenschappelijk onderzoek is om in kaart te brengen of mindfulness een gunstig effect heeft op klachten van bijvoorbeeld depressie, (hypo)manie en angst, op het functioneren en op de kwaliteit van leven, ten opzichte van de gebruikelijke behandeling. Daarnaast zal worden onderzocht of de kosten van een mindfulnesstraining in verhouding staan tot de effecten.

Procedure
Nadat u een eerste telefonische screeningsgesprek gehad heeft en u binnen de doelgroep van het onderzoek valt, zult u worden uitgenodigd voor een onderzoeksinterview. Tijdens dit onderzoeksinterview zal er uitgebreid bekeken worden of u in aanmerking komt voor deelname door uw stemmingsklachten (in het verleden en heden) in kaart te brengen. Ook wordt u gevraagd enkele online vragenlijsten in te vullen. Wanneer u binnen de doelgroep valt en u definitief besluit mee te doen aan het onderzoek, zal door een loting beslist worden in welke groep u terecht komt:

  1. De mindfulnessgroep; deze groep ontvangt de MBCT-training direct en gaat ondertussen door met de gebruikelijke behandeling.
  2. De controlegroep; deze groep gaat door met de gebruikelijke behandeling en ontvangt de MBCT-training na afloop van het onderzoek (na ongeveer 15 maanden). De controlegroep speelt een belangrijke rol in het wetenschappelijk onderzoek. Dankzij de controlegroep kunnen de effecten van de MBCT-training worden vergeleken met de gebruikelijke behandeling, om te bepalen of een MBCT-training ook écht effectief is bij personen met een bipolaire stoornis.

In beide groepen zal er na 3 en 15 maanden een interview plaatsvinden en wordt u gevraagd enkele online vragenlijsten in te vullen. In de tussenliggende periode (na 6, 9 en 12 maanden) zullen telefonische interviews plaatsvinden en wordt u wederom gevraagd enkele online vragenlijsten in te vullen. Het beloop van het onderzoek is hieronder schematisch weergegeven:

Bent u benieuwd of u kunt meedoen aan dit onderzoek? Klik dan hier voor meer informatie.

Mindfulness Based Cognitieve Therapie
Mindfulness Based Cognitieve Therapie (MBCT) combineert elementen van meditatietechnieken met aspecten uit de cognitieve therapie. Tijdens de MBCT-trainingen komen de volgende thema’s aan bod:

  • Leren herkennen van automatische reactiepatronen.
  • Bewustwording van lichaam, ademhaling, gedachten en gevoelens.
  • Leren omgaan met obstakels.
  • Leren herkennen van en omgaan met terugkerende stemmingsklachten.
  • Leren om met aandacht te communiceren.
  • Aandacht voor zorg voor uzelf.

De MBCT-trainingen worden gegeven in groepen van 8 tot 12 personen en bestaan uit 8-wekelijkse bijeenkomsten van 2,5 uur, met tussentijdse huiswerkopdrachten van ongeveer 45 minuten per dag. Tussen bijeenkomst zes en zeven vindt een stiltedag plaats.

De MBCT-trainingen zullen bij verschillende locaties worden aangeboden.

Gebruikelijke behandeling
In zowel de mindfulnessgroep als de controlegroep kunt u gewoon doorgaan met uw gebruikelijke behandeling. Denk hierbij bijvoorbeeld aan uw medicatiegebruik, psychoeducatie, het gebruik van zelfhulp strategieën en psychosociale behandelingen. Wel wordt er van u gevraagd om het medicatiegebruik zo stabiel mogelijk te houden en noodzakelijke veranderingen in het medicatiegebruik door te geven aan de onderzoekers, bijvoorbeeld bij stoppen, veranderingen van doseringen of overstappen op een ander medicijn.

Voor- en nadelen van deelname aan dit wetenschappelijk onderzoek
Zowel het volgen van de MBCT-training als het meedoen aan de interviews en het invullen van de vragenlijsten zullen uw tijd en inzet vergen. Aan dit onderzoek zijn geen directe risico’s verbonden en er worden dan ook geen vervelende bijwerkingen van de MBCT-training verwacht. Tijdens de MBCT-training wordt u uitgenodigd om stil te staan bij uw ervaringen, of deze nu prettig of onprettig zijn. Dit kan tot gevolg hebben dat u zich meer bewust wordt van bepaalde klachten of problemen, zoals stress, angst of somberheid. In de meeste gevallen merken deelnemers na verloop van tijd dat zij juist door deze bewustwording beter kunnen omgaan met de klachten. Als u zich zorgen maakt of veel moeite heeft met de MBCT-training, kunt u dit altijd bespreken met uw trainer of uw behandelend arts.

Kosten of vergoedingen
Aan het onderzoek zijn geen kosten verbonden en u krijgt geen vergoeding voor deelname aan het onderzoek.

Goedkeuring
De Toetsingscommissie Wetenschappelijk Onderzoek Arnhem en Nijmegen heeft dit onderzoek goedgekeurd. De toetsingscommissie heeft onder andere de opzet van het onderzoek beoordeelt. Daarnaast is getoetst of er risico’s aan het onderzoek verbonden zijn en of het onderzoek niet teveel van deelnemers vraagt.

Omdat aan dit onderzoek geen risico’s verbonden zijn, is er een ontheffing verleend van de verzekeringsplicht.